Dziś 11 listopada - czas świętowania polskiej niepodległości, ale także refleksji nad tym, jakim skarbem jest posiadanie wolnego państwa, w którym można wyjść na ulicę i wspólnie celebrować ważne rocznice. W ciągu ostatnich 220 lat Polacy cieszyli się taką możliwością tylko przez 51 lat! Przypominamy, co się będzie działo, w związku ze świętem i nie tylko, w Wałbrzychu i okolicach.


Polskie Święto Niepodległości obchodzone było z przerwami, w czym znalazły odzwierciedlenie dzieje naszego narodu i państwa w ciągu ostatnich stu lat. Podobnie było z drugim naszym świętem narodowym, dniem ogłoszenia Konstytucji Trzeciego Maja. Święto 11 listopada zostało ustanowione ustawą z 23 kwietnia 1937, zniesione ustawą Krajowej Rady Narodowej 22 lipca 1945, a przywrócone przez Sejm PRL ustawą z 15 lutego 1989 pod nazwą „Narodowe Święto Niepodległości”.

Wprawdzie odzyskiwanie niepodległości przez Polskę po 123 latach nieistnienia na mapach Europy było procesem stopniowym i nie dokonało się jednego dnia, ale można powiedzieć, że 11 listopada, po przybyciu do Warszawy marszałka Józefa Piłsudskiego, rozdzieleni na trzy zabory Polacy zdali sobie sprawę, co się dzieje i według relacji prasy i świadków ogarnęła ich euforia i wyszli na ulice.

Tymczasem już 7 października Rada Regencyjna ogłosiła niepodległość Polski, 28 października polscy posłowie do parlamentu austriackiego powołali specjalną komisję, która miała przejąć władzę w Galicji, 23 października Józef Świeżyński powołał pierwszy rząd, a 31 października rozpoczęło się rozbrajanie garnizonów niemieckich i austriackich. Rząd Ignacego Daszyńskiego powstał w Lublinie 7 listopada.


Nie świętujemy jednak 7 października ze względu na to, że historycy II RP uznali dzień 11 listopada za o wiele bardziej symboliczny, ze względu na przejęcie władzy przez marszałka Piłsudskiego, czy rozbrojenie garnizonu niemieckiego w Warszawie. Warto wiedzieć, że właśnie ta data, ze względu na rozejm w Compiègne, jest uważana za koniec I wojny światowej i celebrowana także przez inne narody. Anglicy obchodzą w niedzielę najbliższą 11 listopada Dzień Pamięci (Poppy Day - Dzień Maku), gdy na ulicach sprzedaje się maki, a dochód z nich przeznaczany jest na ochronę cmentarzy żołnierskich. Dzień Pamięci jest także celebrowany we Francji. Amerykanie obchodzą Dzień Weterana.

Mimo, że święto państwowe ustanowiono u nas dopiero w 1937 roku, Polacy świętowali 11 listopada już od rocznicy odzyskania niepodległości w 1919 roku. Od 1926 było to święto wolne od pracy dla urzędników państwowych, w 1932 roku dzień wolny dla uczniów. Zwyczajowo urządzano wtedy defilady wojskowe i nadawano odznaczenia państwowe.

W czasach PRL 11 listopada świętowano nielegalnie i można za to było trafić do aresztu. Wyjątkiem był okres przed stanem wojennym, lata 1980-1981. Na początku lat 90-tych dzień ten stał się ponownie świętem wolnym od pracy i od tej pory rozwija się tradycja obchodzenia go nie tylko w postaci składania kwiatów w miejscach pamięci narodowej, nabożeństw za Ojczyznę, parad wojskowych czy marszów Niepodległości, ale także biegów, rajdów, imprez rekonstrukcyjnych, koncertów i przedstawień, a nawet serwowania patriotycznych potraw w restauracjach czy imprez sportowych.

W Wałbrzychu dziś obchody w Śródmieściu, będzie też koncert narodowy ZPiT "Wałbrzych" i otwarcie nowego ronda na Rusinowej, które będzie nosiło nazwę 100-lecia Niepodległości Polski:
ŚWIĘTO NIEPODLEGŁOŚCI: OBCHODY I UTRUDNIENIA W RUCHU

Świętowanie także w miejscowościach powiatu: bezpłatne koncerty, udostępnienie wieży widokowej z biało-czerwonymi kotylionami, niepodległościowa konsumpcja, rajd rowerowy, sprzątanie szczytu, spotkanie z regionalistą, spektakle:
BOGUSZÓW, SZCZAWNO-ZDRÓJ I NIE TYLKO - WYDARZENIA W ŚWIĘTO NIEPODLEGŁOŚCI.

Dziś poza imprezami patriotycznymi także
INNE IMPREZY W WAŁBRZYCHU I REGIONIE.


Opr. i foto: Magdalena Sakowska