Podobno, jak się u nas rzuci czapką, może ona wpaść do jakiegoś kamieniołomu - tyle ich jest w regionie naszego miasta i w okolicach, małych i dużych. Większość z nich nie jest eksploatowana od dawna, a w tej liczbie są te dobrze znane i lubiane, inne - troche mniej znane i lubiane, a jeszcze inne były kiedyś użytkowane, zaś potem o nich zapomniano. Tak jak o tym, w Parku Książańskim.


Nawet złoto bywało...

Oczywiście najsłynniejszym kamieniołomem na obszarze Książańskiego Parku Krajobrazowego jest JEZIORKO DAISY: PODWÓJNE JESIENNE PIĘKNO NIEBA, RUIN I DRZEW (FOTO), jednak popularnością w rejonie naszego miasta cieszą się i te, których eksploatacja nie zakończyła się malowniczym akwenem. Najbardziej popularne "suche" kamieniołomy to choćby ten w Parku Sobieskiego - STARY KAMIENIOŁOM - MIEJSCE NA PIKNIK W SERCU WAŁBRZYCHA [FOTO]. Ale nie jest to jedyny kamieniołom w parku, jeśli chodzi o nasze miasto.



Jak czytamy na stronie internetowej urzędu tego miasta, największym bogactwem naturalnym Świebodzic przez kilka stuleci były skały wapienne. Ich wydobycie rozpoczęto w 1599 r. Na południowo-wschodnim krańcu miasta w kierunku Mokrzeszowa zachował się należący do miasta kamieniołom, którego eksploatację zakończono ostatecznie w 1866 r. Również w samym mieście prowadzono eksploatację wapieni na potrzeby budowlane. Pozostałością po tym jest obecny zbiornik "Warszawianka", gdzie ostatnio: WAŁBRZYCH REGION: ZROBILI ZE STAWU MIEJSCE DO RELAKSU (FOTO). Ze świebodzickiego "marmuru" wykonane są liczne barokowe kominki na zamku Książ oraz chrzcielnica w kościele św. Piotra i Pawła (ŚWIEBODZICE: WIECZÓR Z KOŚCIOŁAMI I ICH NIEZWYKŁĄ HISTORIĄ (FOTO)). A kamieniołom w miejscu "Warszawianki" był atrakcją turystyczną - odwiedził go nawet późniejszy prezydent Stanów Zjednoczonych John Quincy Adams (o jego wizycie pisaliśmy: PIERWSZA REKONSTRUKCJA HISTORYCZNA W STARYM KSIĄŻU). Były też inne wyrobiska.



- W pobliżu Szczawna-Zdroju usytuowany był prawdopodobnie kamieniołom, z którego pobierano materiał skalny do wytwarzania kamieni młyńskich. Trudnili się tym mieszczanie świebodziccy, co poświadcza przywilej książęcy przyznany tutejszym kamieniarzom. Relacje historyczne wspominają również o występowaniu złota. Wydobywano także ołów i srebro. Okolice Świebodzic, podobnie jak i całe Sudety kryją w sobie wiele kruszców jak i cennych kamieni nie mających już znaczenia przemysłowego i będących ciekawostkami mineralogicznymi - czytamy na stronie świebodzickiego magistratu.



Ciche miejsce pod trzydziestką piątką

Kamieniołom zamknięty w 1866 jest prawdopodobnie identyczny z tym w Parku Książańskim. Jak wskazują regionaliści z portalu polska-org.pl, anonimowe dziś wzniesienie o wysokości 378 m, zwane przed wojną Alter-Berg, na południowej granicy Świebodzic, opasane drogą krajową 35 prowadzącą w kierunku Wałbrzycha, podobnie jak Lisek po przeciwnej stronie drogi wchodzi w skład jednostki fizjograficznej Pogórza Świebodzickiego jako części Pogórza Wałbrzyskiego w Sudetach Środkowych. Wzgórze zbudowane jest ze górnodewońskich zlepieńców i mułowców eksploatowanych w dużym kamieniołomie na południowym stoku. Do kamieniołomu były doprowadzone kręte drogi w Parku Książańskim (polska-org.pl). 



I do dziś do kamieniołomu prowadzi ścieżka od asfaltowej drogi łączącej Stado Ogierów z Bramą Lwów w Świebodzicach. Zapewne jest on odwiedzany, choć tak gęsto zarośnięty, że jego walory krajobrazowe nie rzucają się w oczy. Czy mógłby się stać jeszcze jedną atrakcją turystyczną licznie odwiedzanego Parku Książańskiego, miejscem na piknik? Być może, jednak ze względu na poczynania nazistowskich Niemców na terenie całego parku jest podejrzenie, że i tu było miejsce martyrologii więźniów obozu Gross Rosen - i może dlatego o nim zapomniano. Pojedyncze ślady dawnej infrastruktury widać w terenie. A ponad nimi jeżdżą ciężarówki drogą krajową...




Inne ciekawostki Parku Książańskiego:
Park Książański: mała tajemnica Poleśnickiego Rozdroża (FOTO)
WAŁBRZYCH: MOŻE TAK WSTAĆ OD STOŁU I PÓJŚĆ NA ZAMEK CISY? (FOTO)
WAŁBRZYCH I REGION: ZABÓJCY I KAMIENNY SZLAK ICH ZBRODNI (FOTO)
DOLINA CZARCIEGO POTOKU ALBO POLEŚNICY - CO ZA SPACER! (FOTO)
AZALIOWE MARZENIE - MA FANTAISIE: PROCEDURY I ARCHIWALNE ZDJĘCIA
WĄWÓZ PEŁCZNICY, JAKIEGO NIE ZNACIE. KTO TAM MIESZKA? (FOTO)
WĄWÓZ KSIĄŻ: PODRÓŻ W CZASIE DZIKĄ PROMENADĄ (FOTO)
WĄWÓZ SZCZAWNIKA NIE ZAPRASZA NA BARDZO DZIKI SPACER (FOTO)

CZYŻYNKA OPOWIADA SWOJĄ BAŚŃ W WĄWOZIE (FOTO)


Opr. i foto: Magdalena Sakowska