To żywność wysokiej jakości uzyskiwana z produktów roślinnych lub zwierzęcych, które wytwarzane są w systemie gospodarstwa ekologicznego. Takiego, w którym unika się stosowania chemicznych środków ochrony roślin, nawozów sztucznych, regulatorów wzrostu, dodatków do pasz. Artykuł z ostatniego numeru tygodnika "Wiesz Co".


To produkty bezpieczne, bogate w substancje odżywcze, zawierające więcej witamin, minerałów i innych cennych składników, niż produkty otrzymane w konwencjonalny sposób. Nie dostarczają żadnych toksycznych substancji chemicznych i są gwarantem dobrego, naturalnego smaku, pozbawionego takich dodatków, jak np. wzmacniacze smaku. Co ważne, żywność ekologiczna jest produkowana bez użycia organizmów genetycznie zmodyfikowanych oraz nie jest poddawana promieniowaniu jonizującemu. To również produkty, których negatywne oddziaływanie na środowisko jest maksymalnie ograniczone lub całkowicie zlikwidowane.


Jakie standardy są przestrzegane w gospodarstwach ekorolniczych?


Produkcja ekologiczna to taki system zarządzania gospodarstwem, który łączy najkorzystniejsze dla środowiska praktyki, wysoki stopień różnorodności biologicznej, ochronę zasobów naturalnych, zapewnienie dobrostanu zwierząt i stosowanie naturalnych metod produkcji. W gospodarstwie ekologicznym prowadzona jest kontrola całego sposobu produkcji, a nie tylko produktu końcowego. W gospodarstwach takich, m.in:

nie stosuje się syntetycznych środków ochrony roślin (pestycydów, fungicydów, herbicydów itd.), w celu zwalczania chorób, szkodników i chwastów wykorzystuje się przede wszystkim prawidłowy płodozmian oraz metody biologiczne i agrotechniczne;

unika się wielohektarowych monokultur, za to prowadzi się uprawy na niewielkich polach, oddzielonych od siebie uprawami osłonowymi oraz barierami z drzew i krzewów;

w terenie uprawnym pozostawia się zbiorniki i cieki wodne, a nawet buduje nowe zamiast stosowanej dotychczas totalnej melioracji;

powszechnie stosuje się nawozy zielone, szczególnie z roślin motylkowych, co w połączeniu z kompostem, obornikiem i z udziałem wapnowania pozwala utrzymać strukturę i żyzność gleby na prawidłowym poziomie, przygotowuje się siano i kiszonki zgodnie z prawidłowościami biologicznymi;

w odżywianiu zwierząt hodowlanych nie stosuje się substancji czynnych takich jak antybiotyki, hormony, a stosowana pasza pochodzi z własnego gospodarstwa;

zwierzęta hoduje się w tak zwanym systemie ściółkowym, w efekcie powstaje obornik, a nie gnojowica.


Jak wygląda system kontroli i certyfikacji w rolnictwie ekologicznym?


Przedsiębiorcy wytwarzający i wprowadzający do obrotu produkty ekologiczne podlegają obowiązkowej certyfikacji i systemowi kontroli produkcji. Certyfikat zgodności wydawany jest przez upoważnioną jednostkę na 12 miesięcy. Jednostka taka przeprowadza kontrole, wydaje i cofa certyfikaty zgodności. Każda jednostka posiada swój własny numer identyfikacyjny. W Polsce organem upoważniającym jednostki certyfikujące do przeprowadzenia kontroli oraz wydawania certyfikatów zgodności w zakresie rolnictwa ekologicznego jest minister rolnictwa i rozwoju wsi, natomiast nadzór nad upoważnionymi jednostkami certyfikującymi oraz nad produkcją ekologiczną prowadzi Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Funkcjonowanie systemu kontroli i certyfikacji w rolnictwie ekologicznym jest podstawowym gwarantem dla konsumenta, że środki spożywcze znajdujące się na rynku wyprodukowane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego i są wolne od zanieczyszczeń, takich jak: pozostałości środków ochrony roślin, hormony, a podczas ich produkcji nie stosowano nawozów sztucznych i organizmów zmodyfikowanych genetycznie (GMO).


Jak rozpoznać żywność ekologiczną?


Aby produkty mogły być „bio” czy „eko”, muszą spełniać wiele bardzo restrykcyjnych przepisów prawa. Zasady produkcji, przetwórstwa i oznakowania żywności ekologicznej reguluje ustawodawstwo unijne (rozporządzenia Rady i Komisji Unii Europejskiej z lat 2007-2008) oraz polska ustawa o rolnictwie ekologicznym z 2009 roku.

Oprócz zastosowania w oznakowaniu żywności terminów „BIO” i „EKO”, obowiązkowym oznaczeniem wyrobów wyprodukowanych metodami rolnictwa ekologicznego jest wspólnotowe logo produkcji ekologicznej. W bezpośrednim sąsiedztwie logo powinien się znaleźć numer upoważnionej jednostki certyfikującej, której podlega dany producent (np. PL-EKO-07) oraz określenie rolnictwa (np. Rolnictwo UE).


Dlaczego produkty ekologiczne są droższe?

W Polsce, gdzie rolnictwo ekologiczne jest w fazie początkowej, są one droższe od konwencjonalnych, ale z czasem cena będzie ich jednak spadać. Mimo tego będą droższe, bo:

rośliny uprawiane metodami ekologicznymi dają o ok. 20% niższy plon;

produkcja żywności bio generuje wyższe koszty związane z większymi nakładami pracy;

wydajność produkcji zwierzęcej, a w szczególności mleka i mięsa jest znacznie niższa;

uprawy ekologiczne wymagają więcej przestrzeni;

dochodzą dodatkowe koszty kontroli i certyfikacji.


Czy żywność ekologiczna jest zdrową żywnością?

Potocznie określenie „żywność ekologiczna” często bywa używane zamiennie z określeniem „zdrowa żywność”. Jednak, podczas gdy pierwsze z pojęć określa żywność certyfikowaną i odpowiednio oznakowaną, drugie jest w zasadzie tylko nazwą stworzoną dla celów marketingowych i nienarzucającą żadnych określonych standardów. Żywność ekologiczna jest obecnie jedynym sposobem na to, aby nie spożywać syntetycznych środków chemicznych i sztucznych dodatków. Naturalne, ekologiczne produkty przeznaczone są dla wszystkich ludzi, bez względu na wiek, płeć czy stosowaną dietę. Żywność ekologiczną warto podawać przede wszystkim dzieciom.


Aby żywność przyczyniała się do naszego zdrowia, musi mieć najwyższą biologiczną wartość, a takie surowce i produkty otrzymamy tylko z certyfikowanych upraw ekologicznych.


Artykuł pochodzi z magazynu „Gotuj w stylu eko.pl”, www.gotyjwstylueko.pl

Sylwia Kaczmarek, dyrektor Departamentu Jakości Bio Planet S.A.


Czytaj też:
JEŚLI JUŻ POD
JADAĆ, TO ZDROWO. A CO MOŻNA?




Artykuł ukazał się na łamach tygodnika "WieszCo" - pełny numer tygodnika do pobrania w formacie pdf na stronie www.wieszco.pl