W Wałbrzychu mamy 19 kościołów rzymskokatolickich, z czego 16 nosi wezwania świętych lub aniołów. Gdzie są nasze kościoły i jak wyglądają? Ile wśród nich jest zabytków? A czemu poza nimi patronują ich patroni?


Kościoły wałbrzyskie mające za patronów świętych (i anioły):


Kościół p. w. św. Anny - kościół parafialny dzielnicy Szczawienko (ul. Wieniawskiego 6), cenny gotycki zabytek, którego początki sięgają roku 1318 i może być najstarszym na terenie naszego miasta. Pisaliśmy o nim: SZCZAWIENKO: ZMIENIA SIĘ ZABYTKOWY KOŚCIÓŁ I JEGO OTOCZENIE (FOTO), WEEKEND Z KOŚCIOŁEM ŚW. ANNY W WAŁBRZYCHU. Św. Anna - tak według tradycji brzmiało imię matki Maryi - to patronka małżeństw, matek, piekarzy i lekarzy. Odpust 26 lipca.



Kościół p. w. świętych Apostołów Piotra i Pawła - kościół parafialny dzielnicy Podzamcze (Aleja Podwale 2). Parafia ustanowiona 29 czerwca 1994 roku. Budowa kościoła rozpoczęta w kwietniu 1995, kamień węgielny poświęcił Jan Paweł II w Skoczowie 22 maja 1995 roku, kościół konsekrowany 29 czerwca 1999, jest to też dzień odpustu.



Kościół p. w. św. Barbary - kościół parafialny dzielnicy Stary Zdrój (ul. 11 Listopada 63) wybudowany w roku 1870. Zabytek w stylu neogotyckim, poświęcony św. Barbarze z Nikomedii, męczennicy z III wieku, patronce dobrej śmierci, trudnej pracy, górników, marynarzy, żołnierzy, rybaków, więźniów i kamieniarzy. Odpust 4 grudnia.



Kościół p. w. św. Franciszka z Asyżu - kościół parafialny dzielnicy Podgórze (ul. Poznańska 7), wybudowany w 1933 roku na miejscu wcześniejszego kościoła przebudowanego w 1888 roku z oberży, gorzelni i sali teatralnej. Kościołem opiekują się pallotyni. Św. Franciszek z Asyżu żył w latach 1181-1226, jest patronem swojego zgromadzenia, ekologów, aktorów, opiekunów zwierząt, więźniów, kupców, ubogich, harcerzy. Odpust 4 października.



Kościół p. w. św. Jerzego i Matki Bożej Różańcowej - kościół parafialny dzielnicy Biały Kamień (ul. Andersa 122). Zabytkowy, neoromański, wybudowany w latach 1894-1898, w latach 50-tych XX wieku zagrożony przez szkody górnicze. Św. Jerzy to męczennik z III wieku naszej ery, patron 9 państw i wielu miast. Odpust 23 kwietnia.



Kościół p. w. św. Józefa Oblubieńca - kościół parafialny dzielnicy Sobięcin (ul. św. Józefa 1), wybudowany w latach 1908-1910 na miejscu kaplicy przy sierocińcu sióstr elżbietanek. Wałbrzyski "kościół z korka", o którym pisaliśmy: WAŁBRZYCH NA SZLAKU SAKRALNEJ ARCHITEKTURY DREWNIANEJ?, wyraźnie inspirowany architekturą Kościołów Pokoju. Św. Józef z Nazaretu, opiekun małego Jezusa, jest patronem rodzin, ojców, robotników, stolarzy i gospodarzy. Odpust 19 marca.



Kościół p. w. św. Józefa Robotnika - kościół parafialny dzielnicy Piaskowa Góra (ul. Odlewnicza 1). Zabytkowy, pseudoklasycystyczny, ukończony w 1911 roku i poświęcony 19 stycznia tego roku jako świątynia ewangelicko-augsburska. Od 1963 roku kościół parafialny katolicki. Odpust 1 maja.



Kościół p. w. św. Maksymiliana Kolbego - kościół parafialny dzielnicy Gaj i Glinik Nowy (ul. Bolesława Krzywoustego 53a), wybudowany w 1998 roku systemem gospodarczym i poświęcony 15 listopada tegoż roku, był pierwszym kościołem poświęconym w powojennym Wałbrzychu. Maksymilian Maria Kolbe zginął w obozie koncentracyjnym w Auschwitz 14 sierpnia 1941 roku za innego współwięźnia. Patron honorowych krwiodawców, rodzin i energetyków. Odpust 14 sierpnia.



Kolegiata p. w. Najświętszej Maryi Panny Bolesnej i św. Aniołów Stróżów - Wybudowana w latach 1898-1904 jako jedno z ostatnich dzieł Alexisa Langera. Jest jednym z największych kościołów w diecezji świdnickiej, zbudowanym w stylu neogotyckim, jest cennym zabytkiem. Od przeszło 100 lat główna świątynia Wałbrzycha, od 2010 roku kolegiata. Święta patronalne - 15 września (NMP Bolesnej) i 2 października (Aniołów Stróżów).
KOŚCIÓŁ APOKALIPSY I WAŁBRZYSCY ŚWIĘCI, ŚRÓDMIEŚCIE: WIEŻA KOLEGIATY WCHODZI W II ETAP (UNIKALNE ZDJĘCIA)
ŚRÓDMIEŚCIE: WIEŻA WKRACZA W NOWE ŻYCIE (FOTO)




Kościół p. w. św. Rodziny - kościół parafialny dzielnicy Biały Kamień (ul. gen. Bema 54). Parafia utworzona 23 kwietnia 1997 roku, kościół ukończony w 2015 roku, a poświęcony 10 czerwca 2018. Projekt wzorowany jest na kilku świątyniach archidiecezji katowickiej – Matki Bożej Królowej Aniołów w Wilkowyjach oraz błogosławionej Karoliny Kózkówny i Miłosierdzia Bożego w Tychach. Odpust 30 grudnia.



Kościół p. w. św. Wojciecha - kościół parafialny dzielnicy Piaskowa Góra (ul. Topolowa 35), ukończony w 2010 roku. Św. Wojciech to czeski męczennik żyjący w X wieku, patron Polski, Czech i Węgier. Odpust 23 kwietnia.




Kościoły Maryjne:

Kościół p. w. Matki Boskiej Bolesnej - kościół pomocniczy parafii Świętych Aniołów Stróżów (ul. 1 Maja). Na jego miejscu mogła stać najstarsza świątynia w mieście,  wzmiankowana w Liber fundationis episcopatus vratislaviensis z 1305 roku. Obecna została gruntownie przebudowana z pierwotnej w latach 1714-1718. Obiektem kultu jest piętnastowieczna statua Matki Bożej Bolesnej (Pieta) umieszczona w barokowym ołtarzu głównym. Odpust 15 września. (WAŁBRZYCH - WEDLE LEGENDY W RYNKU MIAŁ DZIAŁAĆ KLASZTOR. GDZIE?)



Kościół p. w. Matki Bożej Częstochowskiej (w budowie) - przyszły kościół parafii utworzonej dla dzielnicy Konradów 24 czerwca 2010 roku (ul. Baczyńskiego 28). Pierwotnie w tym miejscu na Górze św. Antoniego stała kaplica, która jest tam do dziś, ale służy teraz jako kaplica cmentarna. 1 września 2013 został poświęcony plac pod budowę nowego kościoła. 19 marca 2019 rozpoczęto trzeci etap budowy: wznoszenie ścian prezbiteryjnej oraz frontowej. Trwają też prace przy konstrukcji dachu. Odpust 26 sierpnia.



I kaplica p. w. Matki Bożej Częstochowskiej - Konradów przynależał do parafii pod wezwaniem świętego Jerzego i Matki Boskiej Różańcowej. Kościół parafialny leży jednak dość daleko od osiedla. Z tego powodu mieszkańcy i duszpasterze starali się o ustanowienie kaplicy mszalnej. Usiłowania te zakończyły się sukcesem po wielu latach starań 12 kwietnia 1977r. (strona parafii). Przy dawnej ul. A. Lampego 14 znajdowała się kiedyś świetlica i sala taneczna, wyremontowano ją i dziś odbywają się w niej nabożeństwa.



Kościół p. w. Matki Bożej Nieustającej Pomocy - kościół parafialny dzielnicy Nowe Miasto (ul. Asnyka 12a) ukończony w 2008 roku. Parafia utworzona 27 czerwca 1989 roku. 27 czerwca 2014 roku miała miejsce konsekracja kościoła. W ten dzień też obchodzony jest parafialny odpust.



Kościół p. w. Matki Bożej Różańcowej - kościół filialny parafii p. w. św. Franciszka z Asyżu dla dzielnic Glinik Stary i Glinik Nowy (ul. Podgórska 39). Ukończony w 1911 roku. Odpust 7 października.



Kościół p. w. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny - kościół parafialny dzielnicy Piaskowa Góra (ul. Prymasa Wyszyńskiego) 18. Kamień węgielny pod budowę świątyni został położony w dniu 9 kwietnia 1911 roku. W następnym roku budowa została zakończona. W niedzielę 7 lipca 1912 roku odbyła się uroczystość poświęcenia kościoła. Odpust 8 grudnia.




Kościoły o innych wezwaniach:

Kościół p. w. Najświętszego Serca Pana Jezusa - kościół parafialny dzielnicy Poniatów (ul. Orkana 63), jeden z najstarszych na terenie naszego miasta, wybudowany około 1335 roku, przebudowany około 1559. Cenny zabytek gotycki otoczony murem obronnym ze strzelnicami. Odpust 19 czerwca.



Kościół p. w. Podwyższenia Krzyża Świętego i Sanktuarium Relikwii Drzewa Krzyża Świętego - kościół parafialny dzielnicy Podzamcze (ul. Jana Pawła II 1) wybudowany w latach 1982-1999. Parafia powołana 15 października 1981, kamień węgielny pod świątynię wmurowany 1 października 1988, konsekracja 17 września 2000. Odpust 14 września.



Kościół p. w. Zmartwychwstania Pańskiego - kościół parafialny dzielnicy Stary Zdrój (ul. Marconiego 20), zabytek w stylu neogotyckim, wybudowany w latach w latach 1867-1870 na potrzeby ewangelików, od 1 marca 1972 katolicki. Odpust w Niedzielę Wielkanocną.



Są też w Wałbrzychu świątynie i zbory innych wyznań: polskokatolicki Kościół Zesłania Ducha Świętego, prawosławna Cerkiew Wszystkich Świętych, ewangelicko-augsburski Kościół Zbawiciela (NOC W KOŚCIELE ZBAWICIELA I NIEPOWTARZALNE ZDJĘCIA), Zbór Kościoła Chrześcijan Baptystów i Zbór Kościoła Zielonoświątkowego oraz cztery Sale Królestwa Świadków Jehowy.


O kościołach wałbrzyskich i nie tylko pisaliśmy:

JEDLINA-ZDRÓJ: WIEŻA KOŚCIOŁA JUŻ CZEKA NA TURYSTÓW Z WIDOKIEM (FOTO)
GRZMIĄCA: PIĘKNY DREWNIANY KOŚCIÓŁ NARODZENIA MARYI PANNY (FOTO)
WAŁBRZYCH NA SZLAKU SAKRALNEJ ARCHITEKTURY DREWNIANEJ?
PRZEŁĘCZ POJEDNANIA, KAPLICZKI, WIDOKI I... JAN PAWEŁ II (FOTO)


Tekst i foto: Magdalena Sakowska