Czy mieszkańcy Piaskowej Góry chcieliby mieć w dzielnicy ogród? Można sobie wyobrazić nie ogród, ale las rąk, bo o ile Śródmieście, Nowe Miasto, Sobięcin mają swoje parki, Biały Kamień - Chełmiec, Podgórze - Góry Czarne, a Podzamcze - Park Książański, to Piaskowa Góra zieleni zbyt wiele nie ma. Teraz sporo może się zmienić - tam gdzie między blokami ciasno i bez żywych przestrzeni. A wszystko dzięki projektowi Wałbrzyskiego Towarzystwa Oświatowego i dotacji z Toyoty.


Furtka zawsze otwarta

Głównym zadaniem w ramach przedsięwzięcia będzie utworzenie ogrodu ekologiczno - dydaktycznego. Planowany
ogród "Ekologiczne ogrody przyrody" stanie się miejscem dla całej społeczności lokalnej ze szczególnym uwzględnieniem okolicznych szkół, w którym będzie można zdobywać wiedzę ekologiczno-przyrodniczą, prowadzić obserwacje zachodzących zmian w przyrodzie, rozpoznawać gatunki roślin, zapoznać się zasadami prac ogrodniczych i polowych, przeprowadzać doświadczenia, prowadzić pokazy. Na razie wygląda to skromnie, ale wszystko tu się zmieni.



- Takie jest założenie projektów konkursu fabryki Toyoty "Dobre pomysły zmieniają nasz świat", żeby zrobić coś dla lokalnej społeczności. Nowy projekt jest uzupełnieniem poprzedniego z wcześniejszej edycji konkursu, dzięki któremu udało nam się w ogrodzie wybudować bulodrom, miejsce rekreacji z ławkami i boisko z trawiastą nawierzchnią. Wszyscy będą mogli z niego korzystać, może też pojawi się monitoring - mówi Teresa Ziegler, członek zarządu Wałbrzyskiego Towarzystwa Oświatowego i kierownik Sudeckiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku.


Projekt zostanie zlokalizowany na terenie zajmującym powierzchnię 0,5 ha, a należącym do Wałbrzyskiego Towarzystwa Oświatowego w zachodniej części dzielnicy Piaskowa Góra. Obok znajduje się budynek Zespołu Szkół Społecznych nr 1 w Wałbrzychu. Do celów projektowych wybrano teren znajdujący się w południowo-wschodniej części parceli o łącznej powierzchni ok. 300 m2. W ogrodzie edukacyjno-przyrodniczym zaplanowano utworzenie szeregu stanowisk nazywanych "ogrodami" - każdy z nich będzie prezentował inne procesy przyrodnicze.



Regent, Solaris, trzmiele i kody QR

- Będą to duże skrzynie ogrodowe, a w nich sadzonki ziół, zbóż, krzewów ozdobnych, żeby zwłaszcza dzieci mogły zobaczyć, jak te rośliny wyglądają i na przykład spróbować, jak smakują zioła. Będą poidełka i domki dla dzikich owadów zapylających, głównie trzmieli. Będzie też winna latorośl na skarpie, zakupiliśmy 50 sadzonek odmian Regent i Solaris oraz drewniane słupki do winnicy. Winogronami też będzie można się częstować - mówi Teresa Ziegler.

Odmiana Solaris jest biała i wcześnie owocuje, odmiana Regent czerwona, owocuje pod koniec września. To powrót do tradycji i wiejski ogród w pigułce, ale będzie i nowoczesność.

- To wszystko ma być opisane, do tego myślimy o tworzeniu filmików o roślinach, które potem będzie można oglądać na smartfonach za pomocą kodów QR, przygotują je seniorzy z uniwersytetu i młodzież szkolna - mówi kierownik. - Prace już się zaczęły, na teren została nawieziona ziemia i na dziś planowane jest jej rozprowadzenie za pomocą koparki. Zdążyliśmy już posadzić czosnek niedźwiedzi, a kolejnych nasadzeń będziemy dokonywać zgodnie z kalendarzem ogrodniczym. Będą nam pomagać wolontariusze z Sudeckiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku.



Uroczyste otwarcie gotowego już ogrodu jest planowane na 24 czerwca. To już drugi ogród, o który na Piaskowej Górze dba Wałbrzyskie Towarzystwo Oświatowe i Sudecki Uniwersytet Trzeciego Wieku. Czytaj: PIASKOWA GÓRA: OGRÓDEK JORDANOWSKI ROZKRĘCIŁ IMPREZĘ (FOTO)



Wśród ogrodów ekologicznych znajdą się:


Ogród ziół
– dwie skrzynie lub stanowiska otoczone rollborderami
(2m na 3 m), w których zasadzone zostaną najpopularniejsze zioła używanie w kuchni polskiej np. rozmaryn, lubczyk, majeranek itp. Całość uzupełniona zostanie tabliczkami znamionowymi roślin.

Ogród owadów pylnych - tu będą rośliny zielne i krzewy kwitnące, których kwiaty przywabiają owady, np. k
rzew Budleja, parzydło, lawenda, jeżówka, naparstnica itp. Pomiędzy nimi rozmieszczone zostaną hotele i poidełka dla owadów. Stanowisko pozwoli uzmysłowić uczniom olbrzymią rolę owadów w przyrodzie, ich znaczenie dla życia i gospodarki  człowieka. Całość uzupełniona zostanie tabliczkami prezentacyjnymi roślin oraz tablicą informacyjną o znaczeniu owadów.

Ogród/stanowisko zbóż i roślin uprawnych - od ziarenka do bochenka. W specjalnie przygotowanych skrzyniach lub na stanowiskach
otoczonych rollborderami (2 – 3 stanowiska – 2m na 3m) autorzy projektu z wolontariuszami posieją pszenicę, żyto, jęczmień, owies, proso, len, kukurydzę, ziemniaki oraz rzepak. Uczniowie będą mogli uczyć się rozpoznawania podstawowych roślin uprawnych, a także zasad przygotowywania podłoża, siania, sadzenia i pielęgnacji upraw. Do tego tabliczki znamionowe roślin plus tablica informacyjna o znaczeniu i wykorzystaniu zasadzonych roślin.

Stanowisko – mini winnica – na terenie ogrodu Zespołu Szkół Społecznych nr 1 znajduje się sztuczna „górka” (dawniej służyła do zjeżdżania na sankach), gdzie autorzy projektu chcą utworzyć mini-winnicę. Tam też będzie tablica informacyjna ilustrująca zmiany klimatyczne i przesuwanie się zasięgu występowania gatunków roślin i zwierząt w Europie i Polsce.

Ogród/stanowisko geologiczne (lapidarium geologiczne) – „tu kiedyś był lądolód” - ozdobą stanowiska będzie głaz
narzutowy (eratyk) – pamiątka dawnych zlodowaceń na obszarze Dolnego Śląska oraz skały i głazy (granity, gnejsy, marmury, piaskowce, piasek) charakterystyczne dla terenów Polski. Każdy obiekt uzupełniony będzie tabliczką znamionową skał, a do tego tablica informacyjna – zlodowacenia w Polsce. Utworzone lapidarium będzie stale uzupełniane i modernizowane.

Obok ogrodu powstanie kompostownik z przezroczystą ścianką, przez którą będzie można obserwować procesy
glebowe, a na tablicy informacyjnej dowiedzieć się więcej na temat procesów glebotwórczych.



A dla młodzieży ze szkoły i młodych duchem...

W tym właśnie miejscu uczniowie będą mogli prowadzić interesujące badania, eksperymenty, obserwacje, mając zapewniony bezpośredni kontakt z żywą przyrodą, jakiego nie zastąpi nawet najlepiej wyposażona pracownia szkolna. Ogród przyszkolny to „łąka, pole na wyciągnięcie ręki”, które można wykorzystać podczas zajęć na wszystkich etapach edukacyjnych. Mogą tu się odbywać wybrane lekcje przyrody, biologii i geografii na powietrzu. Klasy nauczania początkowego (w pobliżu SP nr 37) będą mogły przyjść tu na spacer.

Uczniowie będą mogli zapoznać się m.in. z tematyką rozpoznawania podstawowych roślin uprawnych, ziół oraz ich
znaczenia i wykorzystania, znaczenia owadów w ekosystemach. Mini-winnica stanie się pretekstem do przedstawienia zmian zasięgów roślin w związku z ocieplaniem się klimatu, w lapidarium geologicznym będzie można zapoznać się z podstawowymi skałami występującymi w Polsce i na Dolnym Śląsku. Kompostownik umożliwi pokazanie procesów glebotwórczych i znaczenia gleby w przyrodzie.

Takie miejsce jest potrzebne, bo szybkie procesy urbanizacyjne stwarzają coraz liczniejszą, dominującą w środowisku dużych miast, grupę dzieci i młodzieży, która nie wyjeżdża na wieś. Jednym ze skutków tych przemian jest to, że pewne do niedawna oczywiste dla większości społeczeństwa zagadnienia, np. jak wygląda pszenica, żyto, co to jest lubczyk itp. stają się kwestią „teoretyczną” - uczniowie nie rozpoznają podstawowych roślin. Wiedzą, co to jest DNA, a nie potrafią rozpoznać kwitnącej lipy (wiele gatunków drzew znajduje się na posesji WTO). 

Projektodawcy mają też nadzieję, że to miejsce przyciągnie okolicznych mieszkańców, np. babcie czy dziadków z wnukami. Dodatkowo studenci Sudeckiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku odbywać w nim będą zajęcia z hortiterapii (terapia pięknem kwiatów). W Wałbrzychu nie ma jak dotąd takiego obiektu.



Tytuł projektu: Ekologiczne Ogrody Przyrody
Wnioskodawca: Wałbrzyskie Towarzystwo Oświatowe
Wartość projektu: 19 455 zł
Dotacja: 15 175 zł
Projekt realizowany w ramach programu "Dobre pomysły zmieniają nasz świat" przy współudziale dziesięciu partnerów - wkład finansowy i rzeczowy: pracowników TMMP, członków WTO, słuchaczy SUTW – wkład finansowy i rzeczowy oraz uczniów ZSNr 5 im.Maksymiliana Tytusa Hubera w Wałbrzychu.