Nieczynny od przeszło 20 lat dworzec Wałbrzych Szczawienko, 165 lat temu pierwszy dworzec górski w Sudetach i miejsce, dzięki któremu Bałtyk i Morze Śródziemne zyskały niegdyś połączenie kolejowe, wrócił dziś do życia nie jako historyczny skansen – ale jako dworzec z potencjalną przyszłością.


Ostatnie trzy dekady były okresem powolnej śmierci tego miejsca. Po kolei zamknięto kasy biletowe, potem działającą jeszcze na początku tysiąclecia poczekalnię, wyprowadzono mieszkańców z najwyższych pięter, a w końcu zamurowano drzwi i okna, żeby nikt tu nie zginął. Opuszczony dworzec stał się miejscem dewastacji, w 2014 wiatr dopełnił dzieła zniszczenia zrywając część dachu.

- Przez ostatnie 20 lat lała się tu woda z zapadniętego dachu i trzeba było uważać na głowę. Kilka lat temu zaczęliśmy rozmowy z PKP na temat przejęcia tego dworca. Wiele miast w Polsce przejęło od kolei dworce i wyremontowało je z dotacji unijnych – mówi prezydent Wałbrzycha Roman Szełemej.


Początkowo o remoncie nie było mowy – dworzec był w takim stanie, że gmina zamierzała go wyburzyć, a na jego miejscu postawić wiatę dla pasażerów. Wtedy odezwali się miłośnicy kolei, piszący petycje i walczący o jego uratowanie, podkreślający, że jest to historyczny unikat, węzeł niegdysiejszej kolei wiedeńsko-berlińskiej, miejsce, gdzie eksperymentowano z koleją i trakcją górską, którego makietę na swojej mapie posiada niejeden miłośnik komunikacji torowej w Europie. Tak zaczęło się bardzo kosztowne i trudne przedsięwzięcie – wszystko rozebrano zostawiając praktyczne same ściany, w niektórych miejscach do wysokości pierwszego piętra, a potem od nowa konstruowano dach i stropy.

Wszystko to kosztowało 6 541 769 mln zł, z czego 2,5 mln dotacji przyznała Unia Europejska. - Dotacja została przyznana w ramach programu niskiej emisji, żeby mieszkańcy korzystali z publicznego transportu, jeżdżąc koleją do Wrocławia, a autobusami po mieście. Trzy lata temu podpisaliśmy akt notarialny, potem opisywaliśmy dokładnie, co jest kompetencją naszą, a co PKP. Jesteśmy właścicielami budynku i drogi dojazdowej, a perony i linia należą do PKP PLK – mówi prezydent.


Na początku gmina wystąpiła z pomysłem, żeby w ramach rozwiązania typu park&ride pozostawić tylko wewnętrzne ściany dworca, a wewnątrz utworzyć piętrowy kryty parking dla samochodów, przez co pojawiłoby się sporo nowych miejsc parkingowych. – Nie wyraził na to zgody konserwator zabytków. Nie udało się też pozyskać dodatkowych terenów pod parkingi na peronach, przejęliśmy tylko od PKP PLK kilkadziesiąt metrów kwadratowych gruntu, żeby zbudować zgodną z przepisami pętlę autobusową. Miejsc parkingowych jest 30 wzdłuż ulicy – mówi Roman Szełemej, dodając, że jeśli zrobi się tam bardzo tłoczno, gmina będzie szukać nowych rozwiązań.


Dziś dworzec składa się z holu-poczekalni z pieczołowicie odtworzonymi czarno-białymi płytkami, są toalety dla pasażerów, na górze pomieszczenia na hostel, a na dole duża część czekająca na zagospodarowanie przez potencjalnego restauratora, o czym pisaliśmy: DWORZEC SZCZAWIENKO ŁADNIE SIĘ PREZENTUJE (FOTO WNĘTRZA). - Ogłoszono już przetarg na część restauracyjną, mamy nadzieję, że będzie tu kiosk z prasą i drobiazgami, jak na dworcu Miasto i że w ciągu następnych tygodni będzie tu już można napić się kawy czy zjeść kanapkę – wyraża nadzieję prezydent.

Na dworcu nie będzie kas, ale może z czasem pojawią się biletomaty – na razie Koleje Dolnośląskie nie przewidują ustawienia tu swojego ze względu na za małą ilość pasażerów, ale ta sytuacja, jak uważają przedstawiciele gminy, może się zmienić. - Rozmawiałem w tej sprawie z przedstawicielami wszystkich trzech przewoźników, których pociągi tędy kursują – mówi Roman Szełemej. Wszystko zależy teraz od tego, czy jedynka przywiezie tu więcej pasażerów.


I dworzec ma pozostać taki czysty i ładny, jak dziś. Przez całe lata stał pokryty napisami i rysunkami. - Nowego graffiti już nikt tu nie zobaczy, bo albo się nie pojawi, albo zaraz zniknie. Budynek będzie strzeżony i monitorowany – zapowiada prezydent. Poczekalnie zdobią nawet dwa sztuczne dęby w donicach.

Dziś jest też pierwszy dzień kursowania autobusu nowej linii nr 1, która łączy Podzamcze i Szczawienko – szczegółowo pisaliśmy o niej TUTAJ.

Jeśli chodzi o kwestie niskiej emisji, na dworcu ma się pojawić do przyszłego roku wypożyczalnia rowerów elektrycznych i wiata na rowery prywatne, podobna do tej, jaka jest przy Palmiarni. - Kto wie, może się zdarzyć, że niedługo będę tu przyjeżdżał na rowerze, drugi będę miał zapięty we Wrocławiu i cały ten odcinek do Wrocławia przejadę pociągiem – deklaruje Kamil Zieliński, wicewojewoda dolnośląski.


Podsumowując, można powiedzieć, że zabytek wraca do świata żywych i udało się uratować kawałek historii regionu. - Dworzec Szczawienko miał niegdyś najwyższy priorytet, zatrzymywały się tu pociągi wszystkich kategorii. Jego budowę zakończono w 1853 roku – mówi Rafał Wiernicki, główny administrator portalu historycznego dolny-slask.org.

Remont dworca i prace renowacyjne na torach i peronach dookoła niego są częścią wielkiego planu renowacji linii kolejowej nr 274 łączącej Wrocław, Wałbrzych, Jelenią Górę i Zgorzelec. Od 2005 roku inwestycje na tej linii pochłonęły już 645 mln zł, a nowe, w rejonie wałbrzyskim, czyli prace w Świebodzicach, na Szczawienku i na planowanym Wałbrzychu Centrum to kolejne 100 mln zł.

Więcej o Wałbrzychu Szczawienko:
DWORZEC SZCZAWIENKO ŁADNIE SIĘ PREZENTUJE (FOTO WNĘTRZA)
JAK KUPIMY BILETY NA STACJACH ŚWIEBODZICE I SZCZAWIENKO?
DWORZEC WAŁBRZYCH SZCZAWIENKO - SĄ KŁOPOTY (FOTO)
DWORZEC SZCZAWIENKO BEZ DACHU (FOTO)
DWORZEC SZCZAWIENKO ZMIENIA SIĘ W OCZACH (FOTO)
DWORZEC SZCZAWIENKO - REMONT PEŁNĄ PARĄ (FOTO)
DWORZEC WAŁBRZYCH SZCZAWIENKO - ZACZYNAJĄ SIĘ PRACE (ZDJĘCIA)

WAŁBRZYCH SZCZAWIENKO I ŚRÓDMIEŚCIE - RUSZAJĄ PRACE
PODZAMCZE - NOWA LINIA JUŻ OD 1 MARCA?

Czytaj też:
WAŁBRZYCH GŁÓWNY - JEST UMOWA NA PROJEKT PRZEBUDOWY

DWORZEC WAŁBRZYCH GŁÓWNY DO REMONTU, CENTRUM JESZCZE CZEKA
BOGUSZÓW-GORCE: DWORCE KOLEJOWE DO REMONTU?
MINISTROWIE W WAŁBRZYCHU MÓWILI O PIENIĄDZACH I DWORCACH

O przystanku Wałbrzych Centrum przeczytaj:
PRZYSTANEK WAŁBRZYCH ŚRÓDMIEŚCIE - KOLEJ UZYSKAŁA POZWOLENIE?
PRZYSTANEK WAŁBRZYCH ŚRÓDMIEŚCIE - JUŻ WKRÓTCE KOLEJNY KROK

WAŁBRZYCH SZCZAWIENKO I ŚRÓDMIEŚCIE - RUSZAJĄ PRACE
WAŁBRZYCH ŚRÓDMIEŚCIE - UMOWA Z WYKONAWCĄ PODPISANA
WAŁBRZYCH ŚRÓDMIEŚCIE I SZCZAWIENKO - CO DALEJ Z INWESTYCJĄ?
WAŁBRZYCH ŚRÓDMIEŚCIE - POROZUMIENIE PODPISANE
WAŁBRZYCH CENTRUM I SZCZAWIENKO JUŻ PO OTWARCIU OFERT
WAŁBRZYCH CENTRUM: OGŁOSZONO PRZETARG
STACJA WAŁBRZYCH ŚRÓDMIEŚCIE - COŚ DRGNĘŁO

STACJA WAŁBRZYCH CENTRUM - TERAZ POZWOLENIE NA BUDOWĘ I WYCINKA

O obiekcie handlowym:
WAŁBRZYCH CENTRUM - GALERIA 7 JUŻ WKRÓTCE (WIZUALIZACJE)
CZY GALERIA 7 POWSTANIE? KIEDY UMOWA?

Magdalena Sakowska
Foto: JK