Zanim naszych Czytelników zawiezie z Wałbrzycha przez Mieroszów pociąg do Meziměstí i Adršpachu, zapraszamy w podróż po jednym z najbardziej widowiskowych fragmentów linii kolejowej nr 291 – od stacji Boguszów-Gorce Wschód w okolice Sokołowska. Po drodze: tunel, wiadukty, gęsty las i niepowtarzalne krajobrazy.


Linia kolejowa nr 291 została wykluczona z ruchu pasażerskiego 31 marca 2004 roku. Historia: 15 maja 1877 roku Towarzystwo Kolei Wrocławsko-Świdnicko-Świebodzkiej uruchomiło 35-kilometrowy odcinek ze Szczawienka (Sorgau) do Meziměstí (Halbstadt). W 1914 roku linię zelektryfikowano. Tuż po wojnie władze komunistyczne usunęły część torów, żeby przerwać komunikację kolejową między Polską a Czechosłowacją. Wznowiono ją w 1946 roku, jednak już bez trakcji elektrycznej wywiezionej wraz ze słupami do ZSRR. (Filip Karoński "Niepewność pogranicza" - "Nowe Sygnały"). A tu się w Boguszowie zaczyna:


Nocami od lat 50-tych kursowały przez Kuźnice, Szczawno i Szczawienko pociągi pospieszne do Warszawy prowadzone parowozami z Jeleniej Góry. Główny ruch na linii prowadzono w relacji Wałbrzych Główny - Kuźnice - Mieroszów - granica państwa, a odcinek ze Szczawienka do Kuźnic przez Szczawno i lasy pod Chełmcem był coraz bardziej marginalizowany, aż do likwidacji planowego ruchu pociągów w 1965 r. Tu "skrzyżowanie" linii 291 i 274 niedaleko stacji Boguszów Gorce-Wschód.

Odcinek południowy od Kuźnic do granicy państwa funkcjonował stale w ruchu towarowym, z okresowymi przerwami w ruchu pasażerskim, m. in. na początku lat 80-tych, kiedy remontowano tunel w Unisławiu. Pociągi z Wałbrzycha Głównego do Mieroszowa kursowały do maja 1990 r., a od tego roku uruchomiono kursy transgraniczne, najpierw czeskimi motorakami serii 810 w relacji z Meziměstí do Wałbrzycha Miasto, a potem polskim taborem. Okresowo od 1997 r. do 2001 r. kursował linią 291 pociąg z Wrocławia do Pragi (dolny-slask.org.pl).

Obecnie linia kolejowa nr 291 Boguszów-Gorce Wschód – Mieroszów to czynny w ruchu towarowym i technologicznym odcinek dawnej linii Wałbrzych Szczawienko – Meziměstí, mierzącej pierwotnie 34,501 km. Odcinek linii kolejowej Wałbrzych – Boguszów rozebrano w 1994 roku i formalnie zlikwidowano 23 stycznia 2002 roku. Aktualnie linia kolejowa nr 291 to "jednotorowa, drugorzędna, niezelektryfikowana linia kolejowa o długości 15,130 kilometrów" (Wikipedia).

Szlak trawersuje przełęcz między Dzikowcem Wielkim a wzniesieniem Kamienna rozległymi serpentynami. Następnie tor przekracza wzgórze odchodzące od Masywu Dzikowca i Lesistej Wielkiej, oddzielające Wyżynę Unisławską od Kotliny Kuźnickiej, jednotorowym tunelem o długości 262 m, w obudowie murowej – jedynym na całej linii. Od Unisławia Śląskiego przez Kowalową, Mieroszów i Golińsk tor poprowadzono doliną Ścinawki, równolegle do dzisiejszej drogi krajowej nr 35, której kontynuacja po stronie czeskiej ma status szosy lokalnej (Mapa turystyczna „Powiat Wałbrzyski”, 2012).

Dzisiaj linia nie jest zamknięta dla ruchu towarowego, jednak pociągi kursują tu bardzo rzadko - czasem jeden na kilka miesięcy, dlatego obsada stacji granicznej w Mieroszowie funkcjonuje wyłącznie na rozkaz (dolnyslask.org.pl). To ma się zmienić od 28 kwietnia 2018 roku - odtąd cztery razy w sobotę i cztery w niedzielę będzie tędy przejeżdżał szynobus Kolei Dolnośląskich do Meziměstí i Adršpachu.



Będzie czas na podziwianie widoków z okien, bo, jak nas poinformowano w Departamencie Infrastruktury Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego, na zdecydowanej większości 15-kilometrowego odcinka linii (czyli na 12 kilometrach) obowiązuje ograniczenie prędkości do 30 km/h, a tylko na niewielkim fragmencie do 70 km/h. Nieremontowana od dekad linia została dopuszczona do ruchu weekendowego, nie byłoby zezwolenia na ruch codzienny.

Na razie linia jest przygotowywana do rozruchu, w rejonie Kuźnic zauważyliśmy przejeżdżającą drezynę, a w rejonie Kowalowej przy torze wycięto zarośla i ustawiono stosowne ostrzeżenia.

Jeden świerk wciąż się trzyma.

Jak na górską linię przystało, napotykamy tu duże różnice wysokości (za: jelenia.rail.pl):

Wałbrzych Szczawienko – 377 m n.p.m.

Szczawno Zdrój – 425 m n.p.m.

Biały Kamień – 490 m n.p.m.

Boguszów-Gorce Wschód – 546 m n.p.m.

Unisław Śląski – 565 m n.p.m

Mieroszów – 496 m n.p.m.

Meziměstí – 437 m n.p.m.

Nazwy stacji dziś i niegdyś (za: jelenia.rail.pl):

Wałbrzych Szczawienko (Sorgau, Nieder Salzbrunn, Słońsk Dolny, istnieje jako stacja linii nr 274, km 66,02 od Wrocławia)

Wałbrzych Szczawienko "Petrobaza" (nie istnieje)

Wałbrzych Szczawienko "Górażdże" (nie istnieje)

Wałbrzych Szczawienko PEC (istnieje)

Szczawno Śląskie Zdrój (Bad Salzbrunn, Słońsk Dolny, istnieje budynek dworca)

Biały Kamień (Konradshal, Weißstein, Bielańsk, istnieje budynek dworca)

Boguszów-Gorce Wschód (Fellhammer, Kuźnica Górska, Kuźnice Świdnickie, istnieje jako stacja linii nr 274, km 83,35 od Wrocławia)

Boguszów-Gorce Towarowy (Fellhammer Gbf., Kuźnice Świdnickie Towarowe, nie istnieje)

Unisław Śląski (Langwaltersdorf, Walcerzyce, peron – nie istnieje budynek dworca).

Mieroszów (Friedland, Mirowsk, istnieje)

Golińsk (Göhlenau, nie istnieje)

Meziměstí (Halbstadt, istnieje i jest stacją przesiadkową, km 100,51 od Wrocławia).



Powyżej: tak Stożek Wielki będzie witał pasażerów jadących do Unisławia Śląskiego.

Czytaj też:
KOLEJE DOLNOŚLĄSKIE - POŁĄCZENIE DO CZECH I WIOSENNE PRACE TOROWE
Wałbrzych: Pociąg do Meziměstí i Adršpachu [ROZKŁAD JAZDY]
POŁĄCZENIA KOLEJOWE Z CZECHAMI - SĄ PEWNE PROBLEMY?
POCIĄG DO MEZIMESTI I ADRSPACHU - JEST POROZUMIENIE!
WAŁBRZYCH: POCIĄG DO CZECH - JUŻ WIADOMO DOKĄD I KIEDY
POŁĄCZENIE KOLEJOWE DO MEZIMESTI, DROGI I ROWERY
TRANSGRANICZNA TRASA ROWEROWA I POLSKO-CZESKA SIEĆ UZDROWISK


Tekst i foto: Magdalena Sakowska