Nie kwiat paproci, ale tajemna grota i uczynne krasnoludki skłonne podzielić się skarbami. Gdzie i kiedy ich szukać w regionie wałbrzyskim? Mówi o tym legenda rodem z Wałbrzycha i jego okolic.

Co ma wspólnego ma góra Miłosz (701 m n.p.m.) z Nocą Świętojańską? To położone na północny wschód od Mieroszowa, porośnięta świerkowym lasem wzniesienie skrywa tajemnicę, którą tylko wówczas można odkryć.

Żywioły i miłość


Najdłuższa noc w roku - Noc Kupały, czy też Noc Świętojańska obchodzona 21 na 22 czerwca to ważne święto w słowiańskim kalendarzu, zwane czasem współcześnie Słowiańskimi Walentynkami. Kupalnocka poświęcona jest mającym oczyszczającą moc żywiołom wody i ognia. To również święto miłości, płodności, słońca i księżyca. Wiele z odbywających się wówczas obrzędów jak np. wicie wianków i puszczanie ich na wodę miało znaczenie magiczne. W krajach słowiańskich święto obchodzono skacząc przez ogniska, wijąc wianki ze specjalnych ziół m.in. bylicy, tańcząc lub/i poszukując partnera. To była jedyna taka noc, gdy można go było zdobyć wbrew starszyźnie i rodzinie.



Zwyczajem Kupały było też poszukiwanie kwiatu paproci wróżącego wszelką pomyślność. Podczas takich poszukiwań często kojarzyły się pary. Powracający z wędrówek po leśnych ostępach nie znajdowali wprawdzie kwiatu, ale siebie nawzajem i mieli szansę na pomyślność. Symboliczny był wspólny powrót pary z takich poszukiwań. Chłopak i dziewczyna obejmowali się, trzymali za ręce i razem przeskakiwali przez strumienie. Żywioł wody i przeskakiwany ogień ogniska był świadkiem zawartego przez nich związku. Wierzono też, że kąpiel w strumieniach i leśnych stawach pod gołym niebem dopiero od Kupały jest bezpieczna i nie wiązano tego faktu z ciepłotą wody, ale zamieszkującymi ją utopcami i wodnikami znanymi z niechęci do nieproszonych gości.

Dobra od kwiatu i z tajemnej groty

Sam kwiat paproci zwany też kwiatem perunowym pojawia się w legendach ludów słowiańskich, a także w Europie Zachodniej. Wersje podania są różne, zwykle mówią o trudnej wędrówce przez góry, lasy i mokradła, a wyprawiający się po niego śmiałek musi się liczyć z niebezpieczeństwami, okazać odwagę i spryt, a także stosownie się przygotować również z użyciem magicznych ziół. Sam kwiat jest zwykle kapryśny i ukazuje się wędrowcowi na krótko. Daje pomyślność i dostatnie życie, często też wskazuje - gdzie można znaleźć skarb.


Wzgórza Miłosz (niem. Friedlander Reichmacher) (701 m n.p.m.) i Garbatka

Podobną wymowę ma legenda związana z Nocą Świętojańską umiejscowiona w regionie wałbrzyskim. Natalia Południak - badaczka regionalistka natrafiła na nią w jednym z piętnastu wydanych numerów przedwojennego rocznika "Schlesischer Bergland Kalendar". - Legenda mówi o tym jak to ubogi krawiec w noc św. Jana około północy natrafił na otwór skalny we wzgórzu Miłosz nieopodal Mieroszowa. Przez otwór ten młodzieniec wszedł do oświetlonej przestronnej sali - opowiada Natalia Południak. Jednak rzemieślnik bynajmniej nie trafił tam na rzadkie rośliny, ale na jeszcze rzadsze i równie ciekawe znalezisko. - W grocie były krasnoludki, które litościwie wysłuchały skarg wędrowca na jego nędzny los i z przepełnionych złotem skrzyń dały mu trochę cennego kruszcu do kieszeni - dodaje badaczka z Gorc. Jednak na tym dobroć małego ludku się kończy. Młodzian wprawdzie został sowicie obdarowany, ale i wyproszony z jaskini oraz ostrzeżony, by jej więcej nie szukał.
I tak by jej nie znalazł. Dlaczego? - Krasnoludki zastrzegały, że wejście do groty dostępne jest w noc św. Jana, ale tylko raz na sto lat - wyjaśnia Południak.

W związku z tym, może się zdarzyć, że nawet najbardziej wytrwały i długowieczny poszukiwacz na szczelinę we wzgórzu Miłosz nie natrafi, bo nocy nie starczy mu by zalesioną górę przejść wzdłuż i wszerz, a i krasnoludki mogą zwodniczo poszukiwaczy odciągać z dobrej drogi. Może więc warto poszukać w tę niezwykłą noc nie złota krasnali, ale drugiej osoby. Jej braku nie zrekompensują nawet wszystkie skrzynie złota z góry Miłosz. 


Więcej o "Schlesischer Bergland Kalendar" - WILKI LUDOJADY, BEZCENNE OBRAZY I NAJSTARSZE WYKOPALISKA

Inne zamki, legendy i ciekawostki:
SZUKALI LEGENDARNEJ PONIEMIECKIEJ ARMATY. CO ZNALEŹLI [FOTO]
ROGOWIEC - NAJWYŻEJ POŁOŻONY ZAMEK W POLSCE
ZAMEK CISY: ZIMOWY SPACER I COŚ DLA ODWAŻNYCH (FOTO)
NASZE MIŁOSNE LEGENDY: PIORUN, PIERŚCIEŃ I NAJBRZYDSZA NA ŚWIECIE
ZAMEK GRODNO - 700 LAT HISTORII I TAJEMNIC

PIERWSZA REKONSTRUKCJA HISTORYCZNA W STARYM KSIĄŻU

JAK ANNA Z LANGWALTERSDORFU ZJADŁA OJCA - PISALI AMERYKANIE (FOTO)
NIEDŹWIADKI MAJĄ SWOJEGO DUCHA
CHEŁMIEC - SIEDZIBA WIEDŹMY TOBMETZEN (FOTO)

DLACZEGO ZIEMIA W STRUDZE JEST CZERWONA?
ZAMEK CHOJNIK - RUINY INSPIROWAŁY WIESZCZY
JEDLINA ZDRÓJ: NIE BYŁOBY JEJ GDYBY...

KSIĘŻNA DAISY: CAŁA PRAWDA O SŁYNNYCH PERŁACH
ZŁOTO WROCŁAWIA - DŁUGA HISTORIA SZALEŃSTWA
GŁAZ ZWANY BIAŁYM KAMIENIEM I JEGO HISTORIA PEŁNA ZAGADEK
WIKINGOWIE W KARKONOSZACH, CZYLI LEGENDA O DOLINIE SIEDMIU DOMÓW
ZAMEK KSIĄŻ I JEGO LEGENDARNE KOTY

ZAMEK NOWY DWÓR: OSTRZEŻENIE DLA POSZUKIWACZY SKARBÓW (ZDJĘCIA)
ZAWZIĘTY UPIÓR Z REIMSWALDAU (DZIŚ RYBNICA LEŚNA)

U NAS MORDERCZE SPOJRZENIE BAZYLISZKA

TAJEMNICZE ZWIERZĘ. WIDZIAŁEŚ JE?
UFO NAD WAŁBRZYCHEM? TAJEMNICZE ŚWIATŁA W REGIONIE [FILM]
TAJEMNICZE ZNAKI W PARKU KSIĄŻAŃSKIM


Elżbieta Węgrzyn
fot. Magdalena Sakowska,
zdjęcia ilustracyjne i obraz "Noc Kupały" Henryka Simieradzkiego