Do tej pory w eliminacjach przedstawiono 551 sztuk, w których swoimi umiejętnościami aktorskimi mogło się popisać 8585 uczniów. Wałbrzyski festiwal "Promocja zdrowia w sztuce teatralnej dziecięcej i młodzieżowej - "Wybieram zdrowie" obchodził hucznie swoje ćwierćwiecze.


Wielki tort i spadające balony

Podczas otwarcia festiwalu był czas na podziękowania - na scenie stanęli Danuta Marosz – dyrektor Teatru Dramatycznego, który co roku gości festiwal u siebie, Małgorzata Bąk – Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wałbrzychu, Grażyna Chaszczewska-Wojtas - kierownik Sekcji Oświaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia PSSE w Wałbrzychu (głównego organizatora) oraz wiceprezydent Wałbrzycha Zygmunt Nowaczyk. - Gdyby ten festiwal nie istniał, to należałoby go wymyślić - mówiła Danuta Marosz. Były kwiaty i drobne upominki, zapewnienia o chęci dalszej współpracy, a potem ku radości siedzących na widowni dzieci na scenę wjechał wielki tort, a z balkonów sypnęły się balony.



Co to takiego?

Festiwal jest częścią realizowanego w szkołach programu, którego celem jest wzrost poziomu wiedzy dzieci i młodzieży na temat zdrowego stylu życia, kształtowanie umiejętności podejmowania racjonalnych decyzji w zakresie zdrowia oraz zintegrowanie środowiska szkolnego na rzecz promowania zdrowia.

Program składa się z kilku etapów: edukacyjnego, pracy nad sztuką teatralną, eliminacji oraz etapu festiwalowego. Eliminacje odbywają się w obecności widzów
w poszczególnych szkołach biorących udział w festiwalu. Najlepsze zespoły biorą udział w finale mającym co roku miejsce w Teatrze Dramatycznym w Wałbrzychu. Komisja konkursowa ocenia spektakle pod względem trafności argumentacji w promocji zdrowia i walorów artystycznych.


Zagadnienia podejmowane w sztukach teatralnych proponowane są do wyboru w obszarze celów Narodowego Programu Zdrowia na lata 2016-2020. Zagadnienia obejmują w szczególności:

- profilaktykę i rozwiązywanie problemów związanych z używaniem substancji psychoaktywnych/ szczególnie alkoholu, wyrobów tytoniowych, narkotyków w tym tzw. dopalaczy/, uzależnieniami behawioralnymi i innymi zachowaniami ryzykownymi;

- kształtowanie umiejętności dokonywania wyboru zachowań korzystnych dla zdrowia własnego i innych, promocja zdrowego stylu życia;

- profilaktykę problemów zdrowia psychicznego;

- ograniczenie ryzyka zdrowotnego wynikającego z zagrożeń fizycznych, chemicznych i biologicznych w środowisku zewnętrznym, miejscu zamieszkania, rekreacji oraz nauki.

Jak podkreślają organizatorzy, najważniejszy jest fakt, że to młodzież za pośrednictwem sceny komunikuje się ze swoimi rówieśnikami. Większość spektakli jest przygotowywana przez dzieci i młodzież z udziałem nauczycieli, co przekłada się na promowany obecnie model pracy metodą projektu. Dzięki temu uczniowie poprzez sztukę mają okazję mówić o zdrowym stylu życia, równowadze umysłowej, mogą wyrazić swoje przemyślenia na temat profilaktyki uzależnień. Zagadnienia takie jak przyjaźń, miłość, tolerancja, wpływ rodziny na kształtowanie młodego człowieka również nie są obce tematyce prezentowanych spektakli.


Program wśród dzieci i młodzieży cieszy się sporą popularnością. Do tej pory
w eliminacjach przedstawiono 551 sztuk, w których swoimi umiejętnościami aktorskimi mogło się popisać 8585 uczniów. Na deskach Teatru Dramatycznego zaprezentowało
się 4398 młodych artystów tworzących 345 zespołów. Ogólny zasięg programu
na wszystkich etapach to ponad 97 000 uczniów, nauczycieli i rodziców.



Trochę historii

Pomysł na zorganizowanie takiej formy edukacji zdrowotnej zrodził się dwadzieścia dwa lata temu w Oddziale Oświaty Zdrowotnej Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Wałbrzychu i do tej pory jest realizowany przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w Wałbrzychu i PTOZ Oddział Terenowy w Wałbrzychu
przy wsparciu miasta Wałbrzych.


Na przestrzeni lat na deskach teatru zaprezentowano wiele pięknych i wartościowych sztuk, z których jedna – pantomima mówiąca o AIDS - zrobiła tak ogromne wrażenie,
że została wyświetlona w trakcie Światowej Konferencji zorganizowanej z okazji obchodów Dnia Walki z AIDS. Kolejna, „Makowa panienka” poruszająca tematykę narkomanii,  w szczególny sposób zainteresowała dyrekcję Teatru Dramatycznego w Wałbrzychu, dzięki czemu młodzi aktorzy otrzymali propozycję zagrania w profesjonalnej sztuce. Drugi Festiwal bardzo pamiętny, ponieważ gościł na nim Główny Inspektor Sanitarny. Festiwal połączony był z konferencją „Formy artystyczne w promocji zdrowia” .


Przy współudziale 2 programu Telewizji Polskiej zorganizowano Festyn Zdrowia w dzielnicy Podzamcze w Wałbrzychu, gdzie prezentowano cztery spektakle festiwalowe. Festiwal zataczał coraz szersze kręgi. Powstał program edukacyjny, mający na celu edukację w zakresie promocji zdrowia oraz inspirowanie środowisk lokalnych do działań na rzecz zdrowia. Rozszerzono tematykę w oparciu o Narodowy Program Zdrowia i zwrócono uwagę na środowiskowy charakter przedsięwzięcia. Festiwal stanowił od tej pory końcowy element całorocznej edukacji prozdrowotnej w szkole.

W dalszych latach idea promowania zdrowia poprzez sztukę teatralną rozwijała się przechodząc nasze oczekiwania. Zrodził się pomysł zorganizowania ogólnopolskiego festiwalu. W 2005 roku PSSE we Wrocławiu z naszym skromnym udziałem zorganizowała Ogólnopolski Przegląd sztuk teatralnych „Porozmawiajmy o AIDS” i ta forma jest kontynuowana w niektórych ośrodkach w Polsce.


Dzieci pokazały przedstawienia:

Publiczna Szkoła Podstawowa nr 2 „Zdrowo żyć ”;

Publiczna Szkoła Podstawowa Specjalna nr 10 „ Opowieść o tym jak zdrowie

choroby przegnało”;

Publiczna Szkoła Podstawowa nr 37 z Oddziałami Sportowymi „Jadłospis Marcelinki”;

Publiczna Szkoła Podstawowa nr 28 „Szkoła jakich wiele ”;

Zespół Szkolno- Przedszkolny nr 3 „Nowa piramida żywienia i aktywności

fizycznej na wesoło”;

Zespół Szkolno- Przedszkolny nr 1 „Żyj zdrowo i kolorowo”;

Zespół Szkół nr 4 „Gwiazdą być ”;

Publiczna Szkoła Podstawowa nr 37 z Oddziałami Sportowymi „Raz, dwa trzy wybierz Ty”;

Publiczna Szkoła Podstawowa z Oddziałami Integracyjnymi nr 26 „Cukierki”.



Wyniki rywalizacji:

W kategorii dzieci młodszych:

I miejsce: Publiczna Szkoła Podstawowa nr 10 w Wałbrzychu „Opowieść o tym jak zdrowie choroby przegnało”.

II miejsce: Publiczna Szkoła Podstawowa nr 28 w Wałbrzychu „Szkoła jakich wiele”.

III miejsce: Zespół Szkolno-Przedszkolny nr 1 w Wałbrzychu „Żyj zdrowo i kolorowo”.

W kategorii dzieci starszych:

I miejsce: Publiczna Szkoła Podstawowa z Oddziałami Integracyjnymi nr 26 w Wałbrzychu „Cukierki”

II miejsce: Publiczna Szkoła Podstawowa z Oddziałami Sportowymi nr 37 w Wałbrzychu „Raz, dwa, trzy, wybierz ty„

III miejsce Zespół Szkół nr 4 w Wałbrzychu „Gwiazdą być”.




Magdalena Sakowska